3e symposium Science in Transition: perverse prikkels nog steeds op agenda

De wetenschapsbeoefening in Nederland wordt op de verkeerde manier geprikkeld en dat leidt tot allerlei misstanden. Dat was de boodschap van Science In Transition, drie jaar geleden. Maar hoewel de analyse inmiddels wel door een aantal beleidsmakers en bestuurders wordt omarmd, blijven grote veranderingen uit, bleek in Amsterdam op het derde Science In Transition-symposium, dinsdag 15 maart.

tekst René Rector, Sciencestories.nl

De premisse in het Trippenhuis was dat de echte verandering bij universiteiten zelf vandaan moet komen. De 150 wetenschappers en belangstellenden die op het symposium waren afgekomen, kregen een keur aan sprekers voorgeschoteld, die elk vanuit een ander vertrekpunt telkens in die richting wezen. Het probleem waarvoor SiT een oplossing zoekt, is dat wetenschappers niet meer geleid worden door interessante en relevante vraagstukken, maar veeleer door de mogelijkheid ergens een publicatie over te schrijven, omdat ze dáárop beoordeeld worden. Het gaat daardoor niet meer om kwaliteit, maar om kwantiteit.

SiT staat in haar opvattingen niet alleen. December 2014, tijdens het vorige symposium, ondertekende Karl Dittrich van de VSNU nog de San Francisco Declaration, waarbij sympathisanten zich kunnen committeren om iets aan min of meer dezelfde misstanden te willen doen. Sinds dat symposium werd SiT met regelmaat aan rondetafelgesprekken uitgenodigd, zo vertelde Wijnand Mijnhardt (SiT, Descartes Center) in de introductie. “We hebben het discours naar onze hand gezet”, stelde hij. Maar om nu te zeggen dat het roer was omgegaan… nee. Universiteiten waren eerder meer geneigd om te letten op kwantiteit dan minder, betoogde hij in een analyse waarin hij vooral van leer trok tegen management by numbers.

Veel opgelegd van boven

Frank van Vree, decaan van de faculteit der geesteswetenschappen van de UvA, schetste de gevolgen van de gewraakte focus cijfers: de hang naar administratieve beheersbaarheid en kwantificering van onderwijs- en onderzoekssucces hadden binnen zijn faculteit geleid tot de ene na de andere koerswijziging, met als gevolg dat docenten op hun tandvlees liepen en studenten uiteindelijk het maagdenhuis bezetten met als doel het kwalitatief onderwijs te krijgen waarvoor ze hun collegegeld betaalden. Van Vree: “De keuzemogelijkheid om zelf je doelen te bepalen is heel klein geworden. Veel wordt gewoon van bovenaf opgelegd.”

Lees het hele verslag op de website van:

Science in trantisition