Het stijlboek van de wetenschap

Najaar 2005 verscheen De ontdekking van het weten. Een andere geschiedenis van de wetenschap van Chunglin Kwa. Het zoveelste boek over de historie van wetenschap? Wat voegt Kwa daar nog aan toe?

tekst: René Rector, Sciencestories.nl

Wetenschapshistoricus Chunglin Kwa schept orde in de wetenschappelijke chaos door zes stijlen van onderzoek te onderscheiden. Experimenteren is zo’n stijl, deductie is een andere. Dat werpt een fris zicht op de wetenschapsgeschiedenis. De meeste wetenschappelijke geschiedschrijving is biografisch. Maar dan weet je na lezing veel over Darwin, Mendel of Pascal. Een andere veelvoorkomende methode is om een vakgebied in beeld te brengen, maar daar heeft Kwa niet veel mee op: ‘De disciplines zoals wij die kennen zijn in de 18e eeuw ontstaan. Alles van voor die tijd ‘wiskunde’ of ‘natuurkunde’ noemen is een misleidende reconstructie achteraf.’

Galilei

Een ander misverstand waarmee Kwa afrekent, is dat wetenschappelijke onderzoeksstijlen elkaar ‘evolutionair’ opvolgen. Zo beweren vakgenoten dat Galilei een deductisch wetenschapper was. Maar Galilei voerde wel degelijk experimenten uit. Waar zijn boek in uitblinkt, is het leggen van dwarsverbanden. ‘Als wetenschapsdynamicus hoor ik natuurlijk geen aanspraak te maken op de waarheid, maar dit boek is adequater in veel dingen dan de gekunstelde constructie van wiskunde in de 15e eeuw, die ik dikwijls tegenkom. Disciplinaire beschrijving kan wat mij betreft bij het vuilnis.’

De volledige versie van Stijlboek van de wetenschap verscheen in: 

eos maandblad over wetenschap