Tekst over wetenschap

Als wetenschapsjournalist schrijf ik graag tekst over onderzoekers die verwonderen, en die onderzoek doen dat op een bijzondere manier tot stand gekomen is. Dat levert ongewone, maar spannende verhalen op. Dat vind je terug in het beeldmerk van Science Stories, dat losjes ontleend is aan een mooi artikel van Joan Fujimura.

Alle tekst

Verzameling schrijfbare tekst
Alle ‘schrijfbare’ verhalen, met in het rood de verzameling die ik zou kunnen schrijven. (Niet in verhouding, het gaat om het idee)

Stel je voor dat je alle ‘schrijfbare’ tekst in kaart zou brengen, keurig gesorteerd naar onderwerp, dan symboliseert het rode vlak de verzameling verhalen die ik zou kunnen en willen schrijven, en die ik al heb geschreven. Een groot deel van de al geschreven teksten gaan over (wetenschappelijk) onderzoek…

…bijvoorbeeld over Leo Wetzels, die tijdens zijn veldwerk in de Braziliaanse jungle stuitte op de laatste spreker van een taal.

…bijvoorbeeld over Chunglin Kwa, die een studie deed naar wetenschappelijke onderzoeksstijlen en daar in een mooi overzichtelijk boek een controverse onder wetenschapshistorici beslechtte.

…of over Pieter Rademakers, een hbo-student met een uitmuntend goede scriptie, waarin hij, de jurisprudentie over het onderwerp volgend beredeneert dat de Nederlandse overheid het vrachtvaarders zou moeten toestaan private bewaking aan boord te nemen als de marine hen niet kan beschermen en ze bijvoorbeeld in de golf van Aden moeten zijn, waar de kans op kaping en piraterij reëel is.

In die rode verzameling zit erg veel tekst waarin niet zozeer de wetenschappelijke noviteit centraal staat, maar veel meer de wetenschapper en het verhaal achter het onderzoek. De rafelranden van waarover ik schrijf worden niet gevormd door een vakgebied, maar door de vraag of de wetenschapper en het onderzoek boeiend zijn en een spannende tekst opleveren. Je vindt voorbeelden van verhalen elders op mijn site, maar of ik een verhaal over een onderwerp kàn schrijven is niet het enige criterium. In Fujimura’s model komen meer verzamelingen voor.

Alle onderzoek

Schrijfbare tekst, alle onderzoek
Alle onderzoek en alle verhalen die ik zou kunnen schrijven vertonen overlap.

Alle verhalen over wetenschappelijk onderzoek zijn gevat in de groene verzameling. Zoals je kunt zien, is daar geen honderd procent overlap met mijn focus. Ik schreef bijvoorbeeld ook eens over hoe het is om te studeren met een handicap, of over hoe je een eindscriptie schrijft. Die verhalen zitten dus in het rode-maar-niet-groene deel.

Omgekeerd: er is ook wetenschappelijk onderzoek waarvoor ik te weinig warm loop en me te weinig kan voorstellen om iets zinnigs te schrijven. Of waarvan ik denk dat anderen dat veel beter kunnen. Dat onderzoek vind je dus terug in het groene-maar-niet-rode deel. En er zijn nog talloze verhalen die ik niet schrijf, en die ook niet over onderzoek gaan. Die gaan dan bijvoorbeeld over voetbal, over showbizz of over kunst. Je vindt ze in het grijze deel van deze illustratie.

Publieke interesse

tekst, onderzoek en publieke interesse
De focus van Science stories: opmerkelijke verhalen (rood) over onderzoek (groen) in begrijpelijke taal (blauw).

Alle verhalen waar een breder publiek zich voor interesseert, zijn gevat in de blauwe verzameling. Zo bekeken is er genoeg wetenschappelijk onderzoek waarvoor geen publiek lijkt te bestaan. Mijn expertise is het echter om wetenschappelijk onderzoek dat mijn interesse heeft zodanig te kantelen en te draaien, dat het voor een breder publiek boeiend wordt.

Zo was VU-hoogleraar Arie Lodder verbaasd dat ik contact met hem opnam over zijn afscheidsrede als hoogleraar theoretische natuurkunde. ‘Een verhaal? Over míjn onderzoek?’ Het werden uiteindelijk twee publicaties, ook al was het onderwerp voor 99 procent alleen interessant voor theoretische natuurkundigen. Gevraagd naar de reden voor zijn zoektocht naar de bewegingsrichting van elektronen in een elektrisch veld, zei Lodder: ‘Nou, ik had nog een jaar over voor mijn pensioen, en toen ben ik gaan studeren op de vraag die al dertig jaar onbeantwoord is: “Is het nul of één”.’

Daar waar ik een tekst kan schrijven waarin ik die drie verzamelingen kan laten overlappen, daar schrijf ik dus over. Dat doe ik op eigen initiatief, of in opdracht. Een overzicht van opdrachtgevers vind je hier.

Sciencestories is er voor iedereen die een verhaal over wetenschap of studeren heeft. Een afstudeerscriptie, een persbericht of een prachtig onderzoek.