Waarom tekstredactie?

Waarom zou je een tekst willen laten redigeren? Nou, omdat…

1. Voorliefde voor verhalen

Mensen nemen het liefst informatie tot zich in de vorm van een verhaal. Een droge opsomming van cijfers is prima, maar dan wel graag in de kantlijn. Goede teksten, zowel fictie als non-fictie, hebben daarom kenmerken van een plot en een spanningsboog. Al is het maar dat er consistentie zit wat er in een tekst beweerd wordt. Dat klinkt erg makkelijk, maar zeker als een tekst door meerdere auteurs geschreven wordt (wetenschappelijke rapportage, jaarverslag, brochure) dan is consistentie een serieus probleem.

2. Spanning consumeert

Waarom zou een jaarverslag spannend moeten zijn? Eigenlijk is de omgekeerde vraag veel interessanter om te stellen: waarom niet? Van teksten die logisch en lekker lezen, consumeert een lezer meer. Als je wilt dat je rapportage daadwerkelijk gelezen wordt, kan die maar beter goed geschreven zijn.

3. Betrouwbaarheid

Fouten in teksten storen. Het is bon ton om te zeggen dat spelling er niet meer toe doet, zeker sinds de social media gemeengoed zijn geworden. De discussie over ‘gebrekige speling’ en over de groene en witte boekjes mag zich verheugen in warme belangstelling van zowel voor- als tegenstanders, maar is eigenlijk niet zo relevant. Relevanter is, dat wetenschappelijk onderzoek in het algemeen verondersteld wordt betrouwbaar te zijn. Vandaar ook dat onze verontwaardiging zo groot is als het tegendeel waar blijkt. Nu wijst onderzoek (afstudeeronderzoek van Yvonne Harm, Universiteit Utrecht, 2008) erop dat een tekst met fouten op minder waardering kan rekenen dan een foutloze tekst. Het soort fout maakt daarbij niet zoveel uit. Wat wel uitmaakt, is dat ook de waardering voor de auteur en de geloofwaardigheid van de tekst als geheel afnemen.

Mensen met gevoel voor spelling storen zich sneller aan taalfouten dan mensen zonder talenknobbel. Het effect op betrouwbaarheid (zie vorige punt) is echter net zo groot: iemand met taalgevoel stoort zich aan veel foutjes, omdat hij veel foutjes ziet. Iemand zonder taalgevoel denkt: ‘Als zelfs ik er al een fout uit haal…’

 

Wanneer ik publicaties van wetenschappers redigeer, let ik niet alleen op tekstuele foutjes. Mijn meerwaarde zit erin, dat ik vooral kijk of de tekst prettig leesbaar is, consistent is in z’n beweringen en of hij waarmaakt wat er in de samenvatting staat.

Na negen jaar hoofd/eindredacteurschap en vele op zichzelf staande (zeer) grote redactieslagen op (semi-)wetenschappelijke teksten levert die werkwijze verschillende keren als eerste resultaat op, dat de auteur de tekst terugneemt omdat er te veel aan rammelt. Dat komt het eindresultaat ten goede: de tekst wordt er inhoudelijk beter van.

Sciencestories is er voor iedereen die een verhaal over wetenschap of studeren heeft. Een afstudeerscriptie, een persbericht of een prachtig onderzoek.