Kennislink virusinfectie Virgo cover NL

Virusinfecties: beter begrepen, beter bestreden

Bij Nemo Kennislink verschenen: “Virusinfecties: beter begrepen, beter bestreden” van onderzoeksconsortium Virgo. Voor deze uitgave deed ik de hoofd/eindredactie en schreef ik mee.

redactie René Rector, Sciencestories.nl

Kennislink virusinfecties Virgo Spread Oppepper voor een uitgeput afweersysteem
Spread “Oppepper voor een uitgeput afweersysteem”

Een virus de wereld uit helpen is zo makkelijk nog niet. Waar virussen vroeger geïsoleerd waren binnen kleine gastheerpopulaties, maakt onze levensstijl het ze nu veel gemakkelijker om de hele wereldbevolking te bereiken. Vaccins helpen niet altijd. Onderzoeksconsortium Virgo zoekt naar een betere aanpak van virussen: weet je hoe ze precies werken in het lichaam, dan kun je infecties beter behandelen of zelfs voorkomen.

Virgo houdt zich bezig met vier grote “boosdoeners”: virussen die via de longen binnenkomen, virussen die zich in de ingewanden ophouden, hepatitis en aids. Telkens is het doel om goed in kaart te brengen hoe de virusinfectie precies verloopt.

Virusinfecties in aanvang

Virussen hebben een gastheer nodig om zich te reproduceren. Ze kunnen dat niet zelf. Die gastheer is erg specifiek. Mensen zijn bijvoorbeeld vrijwel de enige soort die geïnfecteerd kan worden met de mazelen. In het lichaam moet een virus bovendien de juiste cel vinden. Daarvor heeft een virus zich op z’n oppervlak beplakt met allerlei eiwitten, die de juiste cel kunnen herkennen. Die eiwitten heeft het virus dus nodig, maar verraden óók z’n aanwezigheid. In ons DNA hebben we informatie opgeslagen om zelf eiwitten te coderen waarmee we de virus-eiwitten kunnen herkennen en virussen kunnen bestrijden. Zodra een virus binnendringt en het immuunsysteem het opgespoord heeft, worden er uit ons DNA-archief allerlei eiwitten gesynthetiseerd, die het virus te lijf moeten gaan.

Elke stap inzichtelijk

Met nieuwe technieken wordt het steeds beter mogelijk te lokaliseren welke eiwitten worden aangemaakt, welk DNA daarbij actief is en wat die verdedigingseiwitten vervolgens doen. Neem bijvoorbeeld het respiratoir syncytieel virus (RSV)  Dat is een belangrijke veroorzaker van verkoudheid. Bij pasgeborenen is een RSV-infectie soms levensbedreigend. Maar niet altijd. Virgo zocht uit in welke gevallen een kindje beter in het ziekenhuis kan blijven, of wanneer het met een gerust hart naar huis kan. Je moet daarvoor letten op de mate van activiteit van bepaalde genen. Houden ze zich rustig, dan reageert de pasgeborene “normaal” en kan het kindje naar huis. Maar sommige kindjes reageren zo heftig, dat die reactie ze het leven kan kosten als ze niet behandeld worden. In een stadium waarin de symptomen van beide groepen nog gelijk zijn, geeft de gentest inzicht in de mate waarin de kleintjes een week later zullen reageren op de RSV-besmetting.

Kennislink virusinfecties Virgo Spread Vaccins werken niet als je ze op de plank laat liggen
Spread “Vaccins werken niet als je ze op de plank laat liggen”

Kennislink virusinfecties Virgo cover ENBij hepatitis en aids heeft Virgo vooral gekeken hoe het immuunsysteem geholpen kan worden bij de bestrijding van het virus. Dat raakt in beide gevallen uitgeput voordat het virus volledig weg is. Een spannend “dagboek” in dit boek gaat over de ontdekking van SARS – een coronavirus dat door Virgo ontdekt is. Daarbij ging het consortium op zoek ging naar de dierlijke “schuilplaats” van waaruit het oversprong naar mensen en waarbij het tot een succesvolle ontwikkeling van een vaccin kwam.

Behalve de hoofd/eindredactie nam ik voor deze uitgave de introducerende verhalen voor mijn rekening. De andere teksten werden geschreven door Joost van der Gevel, Elles Lalieu en Rineke Voogt. Het boek werd in opdracht van Topsector Life Sciences & Health in twee talen geproduceerd door:

Nemo Kennislink | virusinfecties

Lees de Nederlandse uitgave hier: