Doe het zelf

Je kunt natuurlijk ook altijd nastreven je teksten zelf goed te schrijven. Of je wilt je de uitgave van een redactieslag besparen. Daarom hieronder wat nuttige tips.

1. Doelgroep

Bedenk voor wie de tekst bedoeld is, en schrijf voor deze denkbeeldige lezer. Met welk idee gaat deze denkbeeldige lezer jouw tekst lezen? Welke informatie wil hij eruit halen? Precies die informatie moet je erin stoppen. Pas het jargon aan aan die lezer.

2. Leg ’em weg

Leg de tekst voor een acceptabele periode terzijde. Wat acceptabel is, hangt af van hoeveel haast ermee gemoeid is. Vaak vallen je de volgende dag, of na een week, met frisse blik, fouten op die je niet zag omdat je je te diep had ingegraven in je tekst.

3. Ken je fouten

Inventariseer wat je moeilijk vindt. Is het de spelling van werkwoorden, lees dan nog eens door wanneer er een d, t of dt kwam en hang ‘Het fokschaap’ op je computerscherm. Raadpleeg altijd internet als je Engelse werkwoorden vervoegt (“Als je computer gehackt is, dan ligt dat aan de niet-geüpdatete veiligheidssoftware”). Is het ‘als en dan’, loop dan je tekst met een zoekfunctie door op die woorden en bekijk bij alle voorkomende gevallen of je de juiste keuze hebt gemaakt.

4. Wees lui

Zet de spellingscorrector van Word aan (dat klinkt logisch, maar de helft van de mensen die beroepsmatig met Word werkt, gebruikt hem niet). Die is niet zaligmakend, dus stel hem zo in dat hij alleen woorden rood onderstreept die hij niet kent. Automatisch laten corrigeren geeft onaangename verrassingen.

5. Snoei dor hout

Zoek alle vervoegingen van ‘worden’ en ‘zullen’ op in je tekst en probeer ze zoveel mogelijk te schrappen. Te veel ‘worden’ leidt tot een stroperige, wollige tekst, die (in journalistenjargon) lijdt aan passiveritis. Worden als hulpwerkwoord kan bijna altijd weg. Kan dat niet, dan is een goede vraag: ‘waarom niet?’ Stel, u heeft geschreven: ‘De resultaten worden bekendgemaakt via de mail’. Waarom staat daar niet wie die resultaten bekendmaakt? Dikwijls staat dat er niet, omdat over een antwoord op die vraag nog niet is nagedacht. ‘Worden’ maakt een tekst vaag, en dat is des te erger als de organisatie vaag is. Te veel ‘zullen’ leidt ertoe, dat lezers u als orakel gaan zien – ook geen fijne hoedanigheid.

6. The proof of the pudding…

Iedere schrijver is blind voor zijn eigen fouten. Een kant en klare tekst aan een collega laten lezen is een goede gewoonte die de ergste flaters (hopelijk) doet sneuvelen.

Sciencestories is er voor iedereen die een verhaal over wetenschap of studeren heeft. Een afstudeerscriptie, een persbericht of een prachtig onderzoek.